برنامه آموزش فردی‌شده (IEP) به‌مثابه چارچوبی برای همکاری مدرسه، خانواده و تیم توانبخشی در آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه: مرور نظام‌مند مطالعات ایرانی
کد مقاله : 1471-7THEEPCK
نویسندگان
فرشاد زارعی *1، سعد اله هاشمی2، عثمان محمودی2، سعادت طاهری3
1گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 899-14665 تهران، ایران
2گروه آموزش روانشناسی و مشاوره ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
34کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، روانشناس مرکز توانبخشی ایران زمین و گلستان
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، بررسی شواهد منتشرشده در ایران درباره برنامه‌ریزی آموزشی فردی شده و تحلیل ظرفیت آن برای سازمان‌دهی همکاری بین این سه حوزه است. این پژوهش با رویکرد مرور نظام‌مند و با تمرکز بر منابع ایرانی طراحی شد. پنج پایگاه اطلاعاتی شامل پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID)، مگیران، نورمگز، ایرانداک و سیویلیکا برای جست‌وجوی مقالات علمی، پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها و آثار همایش‌های علمی در نظر گرفته شدند. کلیدواژه‌ها شامل برنامه آموزش فردی‌شده، برنامه آموزشی انفرادی، برنامه‌ریزی آموزشی فردمحور، آموزش فراگیر، دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، همکاری خانه و مدرسه، مشارکت خانواده، تیم تخصصی، توانبخشی آموزشی و برنامه درسی فردمحور بود. یافته ها نشان داد برای ترکیب شواهد، مطالعات مستقیم درباره IEP از پژوهش‌های مکمل درباره آموزش فراگیر، برنامه درسی، توانمندسازی معلمان و مشارکت خانواده تفکیک شدند. منابع ایرانی قابل‌ردیابی، مجموعه‌ای از شواهد مرتبط با ابعاد اجرایی برنامه آموزش فردی‌شده فراهم می‌کنند. این شواهد به اهمیت گروه تخصصی در آموزش‌وپرورش استثنایی، ضرورت توانمندسازی معلمان، نیاز به طراحی برنامه‌های درسی متناسب با ویژگی‌های دانش‌آموزان، اهمیت مشارکت خانواده و وجود موانع آموزشی و سازمانی اشاره دارند. پژوهش‌های ایرانی درباره آموزش فراگیر نیز نقش منابع انسانی، برنامه درسی، ساختارهای حمایتی، نگرش‌ها و ارتباط خانواده با مدرسه را برجسته کرده‌اند. بااین‌حال، همه این پژوهش‌ها مستقیماً اثربخشی IEP را ارزیابی نکرده‌اند و شواهد مکمل نباید معادل شواهد مستقیم تلقی شوند. برنامه آموزش فردی‌شده ظرفیت آن را دارد که به چارچوبی برای هماهنگی اهداف آموزشی، مسئولیت‌های حرفه‌ای، مشارکت خانواده و حمایت‌های توانبخشی تبدیل شود؛ اما تحقق این ظرفیت به تدوین اهداف قابل‌اندازه‌گیری، مشارکت واقعی اعضای تیم، آمادگی حرفه‌ای معلمان، ثبت منظم پیشرفت و بازنگری دوره‌ای برنامه وابسته است.
کلیدواژه ها
برنامه آموزش فردی‌شده، IEP، دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، آموزش فراگیر، همکاری خانه و مدرسه، مشارکت خانواده.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر