هوش مصنوعی و دانش آموزش محتوا در آموزش ابتدایی: فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات
کد مقاله : 1468-7THEEPCK
نویسندگان
عرفان زارع نژاد *1، جواد جهان2
1گروه تکنولوژی آموزشی ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه طباطبایی ، تهران، ایران
2استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، تبیین نسبت هوش مصنوعی با دانش آموزش محتوا در دوره ابتدایی و شناسایی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات کاربست آن است. پژوهش با رویکرد مرور روایتی و تحلیل کیفی و محتوایی منابع علمی فارسی و انگلیسی انجام شد. منابع به‌صورت هدفمند از میان پژوهش‌های مرتبط با دانش حرفه‌ای معلم، کاربردهای آموزشی هوش مصنوعی و اسناد معتبر تربیتی انتخاب و در سه محور فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات تحلیل شدند. حاصل مرور نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در تولید بازنمایی‌های متنوع، طراحی تکالیف متناسب با نیازهای یادگیری، پیشنهاد بازخورد تکوینی و پشتیبانی از بازاندیشی معلم نقش داشته باشد. بااین‌حال، کیفیت این کاربست به توانایی معلم در تشخیص بدفهمی‌های کودکان، ارزیابی صحت محتوا و تناسب آن با هدف درس وابسته است. خطای محتوایی، سوگیری زبانی و فرهنگی، وابستگی شناختی، مخاطرات حریم خصوصی و نابرابری دسترسی از چالش‌های اصلی شناسایی‌شده‌اند. بر این اساس، چارچوبی مفهومی برای پیوند تشخیص مسئله یادگیری، تولید گزینه‌های آموزشی، اعتبارسنجی، اجرای هدایت‌شده و ارزیابی مستقل یادگیری پیشنهاد می‌شود. نتیجه پژوهش آن است که هوش مصنوعی در صورت حفظ مسئولیت حرفه‌ای معلم و رعایت ملاحظات رشدی و حقوق کودک می‌تواند از دانش آموزش محتوا پشتیبانی کند؛ اما افزایش تولید محتوا به‌تنهایی نشانه ارتقای این دانش نیست. توانمندسازی معلمان، ارزیابی ابزارهای فارسی و اجرای تدریجی مبتنی بر شواهد، الزامات تحقق این ظرفیت به شمار می‌روند.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، دانش آموزش محتوا، آموزش ابتدایی، توسعه حرفه‌ای معلم، ارزشیابی تکوینی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر