تجربه زیسته معلمان دوره ابتدایی از فرصت‌ها و چالش‌های به‌کارگیری هوش مصنوعی در ارزشیابی کیفی-توصیفی: یک مطالعه کیفی
کد مقاله : 1434-7THEEPCK
نویسندگان
موسی چوپانی1، حمیدرضا دهقان *2، ابراهیم شیروانی3
1استادیار، گروه روانشناسی و مشاوره دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665_889، تهران، ایران
2استادیار، گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
3کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده مقاله
نظام ارزشیابی کیفی- توصیفی در دوره ابتدایی با هدف کاهش اضطراب، ارائه بازخوردهای توصیفی مستمر و بهبود یادگیری اجرا می‌شود، اما همواره با چالش بار کاری سنگین و زمان‌بر بودن برای معلمان همراه بوده است. ظهور ابزارهای هوش مصنوعی مولد ظرفیت‌های نوینی برای تسهیل، تحلیل و تدوین بازخوردهای توصیفی فراهم آورده که بررسی تجربه زیسته معلمان در این زمینه را ضروری می‌سازد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین تجربه زیسته معلمان دوره ابتدایی از فرصت‌ها و چالش‌های به‌کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند ارزشیابی کیفی-توصیفی بود. روش این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل معلمان دوره ابتدایی با سابقه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند ارزشیابی و بازخورددهی بودند که از میان آن‌ها ۱۲ نفر از طریق نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع و تا دستیابی به اشباع داده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود. برای اعتباریابی داده‌ها از معیارهای چهارگانه گوبا و لینکلن (۱۹۸۵) بهره گرفته شد. تحلیل مضمون مصاحبه‌ها به شناسایی ۷ مضمون اصلی شامل: هوش مصنوعی به‌مثابه تحلیل‌گر و تدوین‌گر بازخورد، شخصی‌سازی و تمایز در گزارش‌های رشدی، بهینه‌سازی زمان و مدیریت کارپوشه (پوشه کار)، چالش‌های دقت، تعمیم‌پذیری نامعتبر و توهم الگوریتمی، مسخ عاطفی بازخورد و تهدید همدلی پداگوژیک، بومی‌سازی زبانی و هنجاری در گزارش‌نویسی به والدین و شکاف‌های زیرساختی، سواد هوش مصنوعی و دغدغه‌های حریم داده‌ها انجامید. هوش مصنوعی می‌تواند بار مستندسازی سنگین ارزشیابی توصیفی را کاهش داده و به معلمان در تنظیم بازخوردهای متنوع و انطباقی کمک کند؛ با این حال، قضاوت انسانی و لمس عاطفی معلم غیرقابل‌جایگزین بوده و نیازمند تدوین چارچوب‌های مهارتی، اخلاقی و حفظ محرمانگی اطلاعات دانش‌آموزان است.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، ارزشیابی کیفی-توصیفی، بازخورد آموزشی، معلمان ابتدایی، تحلیل مضمون، مطالعه کیفی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر