بررسی عاملیت معلم در هم افزایی و همکاری با هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی
کد مقاله : 1363-7THEEPCK
نویسندگان
بهنام رسولی *1، اکرم حمزه ای2
1استادیار گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2کارشناسی ارشد مردم شناسی، دانشگاه آزاد، تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، بررسی عاملیت معلم در هم‌افزایی و همکاری با هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی و تبیین سطوح مختلف تعامل میان معلم و سامانه‌های هوشمند است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بررسی مطالعات مرتبط در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و بین‌المللی، در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ انجام شده است. در فرایند تحلیل، مفاهیم مرتبط با عاملیت حرفه‌ای معلم، هوش ترکیبی و سازوکارهای همکاری انسان و هوش مصنوعی بررسی و مقایسه شده‌اند. یافته‌های پژوهش بر اهمیت حفظ استقلال حرفه‌ای معلم، قضاوت آموزشی، تصمیم‌گیری آگاهانه و نظارت بر کاربرد هوش مصنوعی تأکید دارند. همچنین، پنج سطح همکاری شامل تعاملی، موقعیتی، عملیاتی، عملی ـ کاربردی و هم‌افزا شناسایی شده‌اند که از اجرای درخواست‌های مشخص تا استدلال و تصمیم‌گیری مشترک را در بر می‌گیرند. نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، در صورت طراحی و استفاده هدفمند، می‌تواند به‌جای جایگزینی معلم، توانمندی‌های حرفه‌ای او را تقویت کند؛ بااین‌حال، وابستگی بیش‌ازحد به خروجی‌های هوش مصنوعی و تضعیف استقلال حرفه‌ای از چالش‌های مهم این تعامل هستند. بر این اساس، تقویت عاملیت معلم و شکل‌دهی به همکاری انسان‌محور با هوش مصنوعی، از الزامات بهره‌گیری مؤثر و مسئولانه از این فناوری در آموزش ابتدایی است. از این رو پیشنهاد می شود تجارب آموزشی که در آن‌ها هوش مصنوعی با تحلیل داده‌ها و ارائه پیشنهادها مشارکت می‌کند، در حالی که تصمیم نهایی بر اساس شرایط کلاس و نیازهای دانش‌آموزان همچنان بر عهده معلم است، طراحی شود.
کلیدواژه ها
عاملیت معلم، هوش مصنوعی، هوش ترکیبی، همکاری معلم و هوش مصنوعی، آموزش ابتدایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی