بازطراحی دانش آموزش محتوای «فلسفه برای کودکان» در دوره ابتدایی بر اساس سنت حکمت اسلامی-ایرانی
کد مقاله : 1233-7THEEPCK
نویسندگان
سعید انصاری *1، سمیرا انصاری2
1آموزگار
2مربی امور تربیتی
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف طراحی مدلی جایگزین برای آموزش تفکر فلسفی به کودکان دوره ابتدایی بر اساس سنت حکمت اسلامی-ایرانی انجام شده است. مسئله اصلی، ناکارآمدی برنامه «فلسفه برای کودکان» در بستر فرهنگی و فلسفی ایران به دلیل ناهمخوانی بنیادین آن با سنت اسلامی-ایرانی در سه سطح مفهوم فلسفه، مفهوم کودک، و محتوا و روش است. روش پژوهش، تحلیلی-مفهومی و تطبیقی است و داده‌ها از طریق مطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که بازتعریف مفاهیم بنیادین تربیت بر اساس سنت اسلامی-ایرانی، مستلزم تفکیک «فلسفه» از «تفکر فلسفی»، بازتعریف «فلسفه» به عنوان «حکمت» شامل علم و عمل، و بازتعریف «کودک» بر اساس مفهوم «فطرت» است. بر این اساس، مدل سه‌سطحی «حکمت‌ورزی برای کودکان» شامل سطح پیش‌حکمت برای بیدارسازی فطرت، سطح حکمت‌آموزی برای پرورش تفکر حکمی، و سطح حکمت‌ورزی برای پرورش سوژه حکیم طراحی شد. نتایج نشان می‌دهد که چارچوب «دانش آموزش محتوای» بومی برای پرورش تفکر در دوره ابتدایی شامل سه مؤلفه است: محتوای حکمی برگرفته از متون کلاسیک اسلامی-ایرانی، روش‌های گفت‌وگومحور (حلقه حکمت)، و نقش معلم به عنوان «میانجی فرهنگ» و «الگوی حکمت». در پایان، پیشنهادهایی برای اعتبارسنجی تجربی مدل، بازطراحی برنامه تربیت معلم، و تدوین متون درسی بومی ارائه شده است.
کلیدواژه ها
فلسفه برای کودکان، حکمت‌ورزی، دانش آموزش محتوا، فطرت، دوره ابتدایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی