| تجارب زیسته معلمان از کاربرد هوش مصنوعی در پرورش تفکر نقادانه دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی |
| کد مقاله : 1224-7THEEPCK |
| نویسندگان |
|
مهشید نظری *1، امیر مرادی2 1دبیر آموزش و پرورش 2استادیار دانشگاه فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| هدف پژوهش حاضر، واکاوی تجارب زیسته معلمان دوره دوم ابتدایی از به‌کارگیری هوش مصنوعی در پرورش تفکر نقادانه دانش‌آموزان بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از معلمان دوره دوم ابتدایی بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته گردآوری و بر اساس مراحل شش‌گانه تحلیل پدیدارشناختی کلایزی تحلیل شد. یافته‌ها در قالب سه مضمون اصلی شامل فرصت‌ها، چالش‌ها و راهبردهای به‌کارگیری هوش مصنوعی در پرورش تفکر نقادانه سازمان‌دهی شد و در مجموع ۱۷ مضمون فرعی شناسایی گردید. یافته‌ها نشان داد هوش مصنوعی از طریق شخصی‌سازی یادگیری، ارائه بازخورد آنی، ایجاد محیط‌های پرسش‌محور، دسترسی به منابع متنوع و تقویت فرایندهای مقایسه و راستی‌آزمایی، ظرفیت‌هایی برای پرورش تفکر نقادانه فراهم می‌کند. در مقابل، وابستگی شناختی، پذیرش اطلاعات نادرست، سوگیری الگوریتمی، نگرانی‌های اخلاقی، شکاف دیجیتال و ضعف آمادگی حرفه‌ای معلمان از مهم‌ترین چالش‌های شناسایی‌شده بود. همچنین، طراحی فعالیت‌های نقدمحور، آموزش سواد هوش مصنوعی، تقویت پرسشگری، ارزشیابی فرایندمحور، میانجی‌گری فعال معلم و داربست‌بندی تدریجی به‌عنوان راهبردهای اساسی مطرح شدند. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد نقش تربیتی هوش مصنوعی به نحوه استفاده و میزان هدایت پداگوژیک معلم وابسته است و این فناوری، در صورت استفاده هدفمند، می‌تواند از ابزار پاسخ‌دهی به بستری برای پرسشگری، ارزیابی و استدلال‌ورزی دانش‌آموزان تبدیل شود. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، تفکر نقادانه، پدیدارشناسی، معلمان ابتدایی، سواد هوش مصنوعی، دوره دوم ابتدایی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
