بررسی تأثیر بازی‌های دیجیتال بر یادگیری دانش‌آموزان دوره ابتدایی مرور نظام‌مند با رویکرد PRISMA
کد مقاله : 1214-7THEEPCK
نویسندگان
علی عباسپور *1، زهره باقرزاده2
1عضو هیئت علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنکیان
2استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف واکاوی نظام‌مند و تحلیلی تأثیر بازی‌های دیجیتال بر یادگیری دانش‌آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و روش آن مرور نظام‌مند بر اساس چارچوب PRISMA بوده و داده‌ها از طریق تحلیل تماتیک بازتابی براون و کلارک (۲۰۲۲) تحلیل شده‌اند. منابع علمی داخلی و بین‌المللی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ از پایگاه‌های داده Scopus، Web of Science، ERIC، Google Scholar، SID و Magiran بازیابی شدند. پس از غربالگری، ۳۰ مطالعه شامل فراتحلیل‌ها، مرورهای نظام‌مند و مطالعات تجربی برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان داد بازی‌های دیجیتال با طراحی آموزشی مناسب، بر پیشرفت تحصیلی، انگیزش، مشارکت و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان تأثیر مثبت و معنادار دارند. در حوزه STEM، بازی‌های دیجیتال بر یادگیری ریاضی، زبان و علوم تأثیر مثبت داشته‌اند. همچنین، بازی‌های شناختی موبایلی حافظه کاری، کنترل بازداری، انعطاف‌پذیری شناختی و توجه پایدار کودکان را بهبود بخشیده‌اند. در بعد انگیزشی، بازی‌وارسازی موجب افزایش انگیزه درونی، مشارکت فعال و خودکارآمدی می‌شود. با این حال، اثربخشی این رویکرد به عواملی همچون نوع بازی، پایه تحصیلی، مدت مداخله و سطح ادغام در برنامه درسی وابسته است. موانعی نظیر ضعف زیرساخت‌های فناورانه، آمادگی محدود معلمان، نابرابری دسترسی و خطر وابستگی به پاداش‌های بیرونی نیز شناسایی شده است. نتایج بیانگر آن است که بازی‌های دیجیتال در صورت طراحی سازنده‌گرایانه، هم‌راستایی با اهداف برنامه درسی و هدایت معلم، می‌توانند به بازآفرینی تجربه یادگیری در دوره ابتدایی کمک کنند.
کلیدواژه ها
بازی‌های دیجیتال، یادگیری مبتنی بر بازی، دوره ابتدایی، تحلیل تماتیک بازتابی، انگیزش تحصیلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی