بازخوانی پژوهش‌های حوزه آموزش علوم ابتدایی با تأکید بر پیوند نظریه‌های بینابینی یاددهی-یادگیری و دانش آموزش محتوا
کد مقاله : 1201-7THEEPCK
نویسندگان
علی قلی زادگورانی *
کارشناسی آموزش ابتدایی، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، معلم رسمی آموزش و پرورش.
چکیده مقاله
این مطالعه با مسئله روشن‌سازی سازوکار پیوند میان «نظریه‌های بینابینی یاددهی-یادگیری» معلمان و «دانش آموزش محتوا (PCK)» در تدریس علوم تجربی دوره ابتدایی انجام شد؛ زیرا با وجود افزایش پژوهش‌ها درباره کیفیت تدریس علوم و اجزای PCK، هنوز مشخص نیست این نظریه‌های میانجی چگونه به تصمیم‌های حرفه‌ای معلم شکل می‌دهند و کدام مسیرهای اثرگذاری در پژوهش‌های موجود برجسته‌تر است. هدف پژوهش، بازخوانی و تحلیل الگوهای غالب پژوهشی، شناسایی مسیرهای هم‌پوشانی نظریه‌های بینابینی با مؤلفه‌های PCK، و استخراج خلأهای پژوهشی برای جهت‌دهی به مطالعات آینده و برنامه‌های توانمندسازی معلمان بود. روش پژوهش «مرور نظام‌مند کیفی» با رویکرد تحلیلی بود؛ بدین منظور، مطالعات مرتبط در حوزه آموزش علوم ابتدایی از پایگاه‌های علمی داخلی گردآوری، بر اساس معیارهای ورود و خروج غربال، و سپس با استفاده از کدگذاری مفهومی و تحلیل مقوله‌ای ترکیب و تفسیر شد. یافته‌ها نشان داد نظریه‌های بینابینی عمدتاً از سه مسیر با PCK پیوند می‌یابند: تبیین چگونگی یادگیری مفاهیم علمی و شکل‌گیری فهم، هدایت انتخاب و سازمان‌دهی بازنمایی‌های آموزشی و فعالیت‌های کاوش‌محور، و تنظیم تعاملات کلاسی، پرسشگری و ارزشیابی تکوینی برای آشکارسازی و اصلاح بدفهمی‌ها. همچنین مشخص شد تمرکز پژوهش‌ها بیشتر بر مدیریت بدفهمی‌ها و طراحی فعالیت‌های کاوش‌محور بوده و به دانش زمینه‌ای کلاس، تنوع یادگیرندگان و اقتضائات مدرسه توجه کمتری شده است. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد توسعه چارچوب‌های تلفیقی و پژوهش‌های مبتنی بر شواهد کلاس درس می‌تواند به ارتقای طراحی تدریس علوم در دوره ابتدایی و تقویت برنامه‌های آموزش و توانمندسازی معلمان منجر شود.
کلیدواژه ها
نظریه‌های بینابینی یاددهی-یادگیری، دانش آموزش محتوا، آموزش علوم تجربی، دوره ابتدایی، دانش معلمان، مرور تحلیلی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر