دانش آموزش محتوا در آموزش حقوق شهروندی، عدالت اجتماعی و مسئولیت‌پذیری: چارچوبی برای توانمندسازی معلمان و تربیت شهروند مسئول
کد مقاله : 1143-7THEEPCK
نویسندگان
حسن مدرس زاده *1، محمد مهدی یزدی زاده2
1استادیار، گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2دانشکده علوم انسانی، دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدائی، دانشگاه فرهنگیان، گرگان، ایران
چکیده مقاله
تربیت شهروندانی آگاه، مسئول، مشارکت‌جو و برخوردار از توانایی درک حقوق و تکالیف اجتماعی، یکی از مهم‌ترین اهداف نظام‌های آموزشی معاصر است. تحقق این هدف صرفاً از طریق انتقال مجموعه‌ای از مفاهیم مربوط به قانون، حقوق شهروندی و مسئولیت‌های اجتماعی امکان‌پذیر نیست، بلکه به توانایی معلم در تبدیل مفاهیم پیچیده و انتزاعی شهروندی به تجربه‌های یادگیری معنادار و متناسب با ویژگی‌های یادگیرندگان نیاز دارد. در این میان، مفهوم «دانش آموزش محتوا» یا دانش محتوایی ـ تربیتی (PCK) می‌تواند چارچوب مناسبی برای تبیین دانش و شایستگی‌های مورد نیاز معلمان در آموزش حقوق شهروندی، عدالت اجتماعی و مسئولیت‌پذیری باشد. هدف مقاله حاضر، تحلیل نقش دانش آموزش محتوا در آموزش این سه حوزه و ارائه چارچوبی مفهومی برای پیوند میان دانش محتوایی، دانش تربیتی، شناخت یادگیرنده، دانش برنامه درسی و دانش زمینه‌ای است. روش پژوهش حاضر، مروری ـ تحلیلی است و با بررسی منابع نظری و پژوهشی مرتبط با دانش آموزش محتوا، آموزش مدنی، عدالت اجتماعی و تربیت شهروندی انجام شده است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که آموزش اثربخش حقوق شهروندی مستلزم آن است که معلم علاوه بر شناخت دقیق مفاهیم حقوقی و اجتماعی، از دانش مربوط به کج‌فهمی‌های دانش‌آموزان، شیوه‌های بازنمایی مفاهیم، راهبردهای گفت‌وگومحور، موقعیت‌های مسئله‌محور، روش‌های ارزشیابی و ویژگی‌های زمینه اجتماعی و فرهنگی دانش‌آموزان برخوردار باشد. همچنین تلفیق PCK با دانش عدالت اجتماعی می‌تواند زمینه گذار از آموزش منفعلانه و حافظه‌محور حقوق شهروندی به سمت تربیت شهروندانی فعال، مشارکت‌جو و مسئول را فراهم سازد.
کلیدواژه ها
دانش آموزش محتوا، حقوق شهروندی، عدالت اجتماعی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، تربیت شهروندی، تربیت معلم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر