راهکارهای درونی‌سازی ارزش‌های اخلاقی در حوزه فناوری برای دانش‌آموزان ابتدایی
کد مقاله : 1124-7THEEPCK
نویسندگان
نرگس احمدی ارباطان *1، فاطمه اسلام2
1گروه علوم‌تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران
2گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، بررسی راهکارهای مؤثر در درونی‌سازی ارزش‌های اخلاقی مرتبط با فناوری در دانش‌آموزان ابتدایی است که با گسترش ابزارهای دیجیتال و ورود زودهنگام کودکان به فضای مجازی، اهمیتی دوچندان یافته است؛ پرسش اصلی این است که چگونه می‌توان ارزش‌هایی چون مسئولیت‌پذیری، احترام به حریم خصوصی و همدلی آنلاین را چنان آموزش داد که نه تنها درک شوند، بلکه در رفتار دیجیتال پایدار گردند. این پژوهش با روش توصیفی‑تحلیلی و با تکیه بر مبانی نظری همچون رشد اخلاقی کلبرگ، یادگیری اجتماعی بندورا، اخلاق فضیلت و طراحی اخلاق‌محور در فناوری، پیشینه داخلی و خارجی را بررسی کرده و یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیبی از چهار راهکار کلیدی یعنی طراحی محیط‌های دیجیتال مبتنی بر هشدارهای اخلاقی و گزینه‌های مسئولانه، گنجاندن شهروندی دیجیتال در برنامه درسی، الگوسازی فعال توسط والدین و معلمان در استفاده روزمره از فناوری، و ارزیابی اخلاقی در کنار ارزیابی فنی با ارائه بازخورد مستمر، نقش بسزایی در نهادینه‌سازی ارزش‌ها ایفا می‌کنند؛ همچنین فناوری در صورت هدایت صحیح، نه تنها تهدید نیست، بلکه فرصتی برای تقویت مسئولیت‌پذیری، مشارکت جمعی و احترام آنلاین فراهم می‌آورد، از این رو نتیجه گرفته می‌شود که آموزش اخلاق بدون توجه به بستر دیجیتال ناکافی است و تربیت اخلاقی باید هم‌گام با سواد فناوری پیش رود، و هماهنگی مستمر میان مدرسه و خانواده به‌عنوان دو نهاد اصلی تربیتی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است که راهکارهای عملی ارائه‌شده در این پژوهش می‌تواند به کاهش آسیب‌های رفتاری در فضای مجازی و ارتقای فرهنگ اخلاقی دیجیتال از دوران کودکی کمک شایانی نماید.
کلیدواژه ها
اخلاق، ارزش های اخلاقی، درونی سازی اخلاق، فناوری، دانش‌آموزان ابتدایی.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر