گذار از اجبار به اشتیاق: راهکا‌رهای تقویت انگیزه درونی دانش‌آموزان ابتدایی در فرایند یادگیری
کد مقاله : 1102-7THEEPCK
نویسندگان
حسین معجونی *1، محدثه زنگنه‌زاده2
1استادیار گروه آموزش ابتدایی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان
2دانشجوی کارشناسی گروه آموزش ابتدایی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
انگیزه درونی از بنیادی‌ترین عوامل مؤثر بر ارتقای کیفیت، عمق و پایداری یادگیری دانش‌آموزان دوره ابتدایی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل افزایش‌دهنده انگیزه درونی، تبیین راهکارهای گذار از یادگیری اجباری به خودانگیخته و بررسی ارتباط آن با پیشرفت تحصیلی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری ـ کتابخانه‌ای با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی است که با تکیه بر چارچوب نظریه خودتعیین‌گری به بررسی و یکپارچه‌سازی اسناد و پژوهش‌های معتبر داخلی و بین‌المللی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که انگیزه درونی پیامد تعامل سه سطح عوامل فردی (خودکارآمدی و خودتنظیمی)، آموزشی (یادگیری مشارکتی، بازی‌وارسازی، یادگیری تا حد تسلط، فعالیت‌های حرکتی و آموزش مبتنی بر کنجکاوی) و محیطی (سبک تدریس حمایت‌گر، خودمختاری و ادراک مثبت از کلاس) است که از طریق ارضای نیازهای بنیادین روان‌شناختی (خودمختاری، شایستگی و ارتباط) شکل می‌گیرد. همچنین، گذار از یادگیری اجباری به یادگیری خودانگیخته، فرایندی تدریجی و چندبعدی است که از طریق اعطای حق انتخاب، بازخورد توصیفی، کاهش نمره‌گرایی و پیوند دادن محتوا با تجارب زیسته محقق می‌شود. علاوه بر این، میان انگیزه درونی و پیشرفت تحصیلی رابطه‌ای مستقیم، مثبت، دوسویه و تعاملی وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که انگیزه درونی با افزایش مداومت در مطالعه و تعمیق درک مفهومی، عملکرد تحصیلی را ارتقاء می‌بخشد و دستیابی به موفقیت اولیه نیز از طریق تقویت خودپنداره توانایی، چرخه‌ای خودتقویت‌کننده از رشد تحصیلی پایدار ایجاد می‌کند. در نهایت، راهکارهای کاربردی برای تسهیل این گذار به معلمان و دست‌اندرکاران آموزش ابتدایی پیشنهاد شده است.
کلیدواژه ها
انگیزه درونی، نظریه خودانگیخته، دانش‌آموزان ابتدایی، پیشرفت تحصیلی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر