بازی‌وارسازی در برنامۀ درسی ابتدایی با تأکید بر سند تحول بنیادین: تحلیل شکاف و ارائۀ چارچوب عملیاتی
کد مقاله : 1087-7THEEPCK
نویسندگان
امیر پوراحمدعلی *، حسین لطفی
گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 -14665، تهران، ایران.
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، تحلیل جایگاه بازی‌وارسازی در برنامۀ درسی دورۀ ابتدایی ایران با تأکید بر اسناد بالادستی، به‌ویژه سند تحول بنیادین، و شناسایی شکاف میان سیاست‌های این سند و عمل اجرایی در کلاس‌های درس است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی سند تحول بنیادین و مرور نظام‌مند پژوهش‌های مرتبط با بازی‌وارسازی در آموزش ابتدایی در بازۀ زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ انجام شده است. در فرایند تحلیل، ضمن شناسایی ظرفیت‌های موجود در اسناد بالادستی و ادبیات پژوهشی، میزان هم‌راستایی بازی‌وارسازی با اهداف تربیتی و برنامه درسی دوره ابتدایی مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه سند تحول بنیادین بر یادگیری فعال، مشارکت دانش‌آموزان، توجه به ویژگی‌های کودک و استفاده از روش‌های نوین و خلاقانه تأکید دارد، بازی‌وارسازی هنوز در برنامۀ درسی اجرایی دورۀ ابتدایی جایگاهی نظام‌مند و مشخص پیدا نکرده است. مهم‌ترین عوامل مؤثر بر این شکاف عبارت‌اند از نبود چارچوب عملیاتی روشن، ضعف در توانمندسازی حرفه‌ای معلمان، محدودیت منابع و امکانات، دشواری هم‌ترازی عناصر بازی با اهداف و محتوای برنامه درسی و ضعف شیوه‌های ارزشیابی متناسب با محیط‌های بازی‌وار. بر اساس یافته‌های پژوهش، چارچوبی عملیاتی در چهار مرحلۀ «تحلیل برنامۀ درسی، طراحی عناصر بازی، پیاده‌سازی تدریجی و ارزشیابی و بازخورد» ارائه شد. این چارچوب با تأکید بر فرایندی چرخه‌ای، می‌تواند زمینه پیوند میان سیاست‌های تحولی و عمل آموزشی را فراهم کرده و به استفاده هدفمند و متناسب از بازی‌وارسازی در برنامه درسی ابتدایی کمک کند.
کلیدواژه ها
بازی‌وارسازی، برنامۀ درسی ابتدایی، سند تحول بنیادین، شکاف سیاست-عمل، چارچوب عملیاتی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر