واکاوی دانش آموزش محتوای مطالعات اجتماعی با رویکرد تربیت شهروندی و عدالت قرآنی
کد مقاله : 1085-7THEEPCK
نویسندگان
مجتبی محمدی جلالی فراهانی *
استادیار گروه روانشناسی و مشاوره ، دانشگاه فرهنگیان ، تهران ، ایران
چکیده مقاله
دانش آموزش محتوا (PCK) به عنوان نقطه تلاقی دانش موضوعی و پداگوژیک، نقشی تعیین‌کننده در کیفیت یادگیری دروس هویت‌ساز دارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مؤلفه‌های دانش آموزش محتوای درس مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی با تمرکز بر مؤلفه‌های تربیت شهروندی و عدالت‌محوری بر پایه آموزه‌های قرآن کریم انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است که با روش تحلیل محتوای کیفی (استقرایی) انجام یافت. جامعه پژوهش شامل متون اصیل وحیانی (قرآن کریم) در حوزه عدالت و حقوق اجتماعی، و اسناد بالادستی آموزش مطالعات اجتماعی بود که به شیوه هدفمند انتخاب و کدگذاری شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که دانش آموزش محتوای عدالت‌محور در برنامه درسی مطالعات اجتماعی شامل چهار مؤلفه بنیادین «شناخت مبانی کرامت انسانی»، «دانش شیوه‌های کنشگری مسئولانه»، «پداگوژی عدالت‌خواهی قرآنی» و «اخلاق شهروندی توحیدی» است. این الگو بر تبدیل مفاهیم انتزاعی عدالت به موقعیت‌های یادگیری عینی در کلاس درس تأکید دارد. نتایج نشان می‌دهد که تلفیق دانش آموزش محتوا با رویکرد قرآنی، ضمن ارتقای بینش اجتماعی معلمان، منجر به شکل‌گیری هویت شهروندیِ فعال و عدالت‌جو در دانش‌آموزان می‌گردد. معلمان مجهز به این دانش تلفیقی، قادر خواهند بود مفاهیم پیچیده اجتماعی را در قالبی اخلاقی و مبتنی بر فطرت به دانش‌آموزان منتقل کنند.
کلیدواژه ها
دانش آموزش محتوا (PCK)، مطالعات اجتماعی، تربیت شهروندی، عدالت قرآنی، دوره ابتدایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر