طراحی الگوی دانش آموزش محتوای اخلاقی–تربیتی (PCK) برای معلمان ابتدایی بر اساس آموزه‌های قرآن و نهج‌البلاغه
کد مقاله : 1082-7THEEPCK
نویسندگان
محمدحسین جوکار *1، داود خلوصی2
1کارشناس ارشد مشاوره مدرسه، وزارت آموزش و پرورش، مشهد، ایران-مدرس دانشگاه
2استادیار گروه الهیات دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی دانش آموزش محتوای اخلاقی–تربیتی برای معلمان ابتدایی بر اساس آموزه‌های قرآن و نهج‌البلاغه انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و روش آن تحلیل مضمون بود که به‌منظور شناسایی نظام‌مند مضامین تربیتی مستخرج از متون دینی به کار گرفته شد. جامعه پژوهش شامل متن کامل قرآن کریم و نامه ۳۱ نهج‌البلاغه (وصیت امام علی(ع) به امام حسن(ع)) بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و آیات و عبارات مرتبط با تعلیم و تربیت اخلاقی برای تحلیل انتخاب گردیدند. داده‌ها با استفاده از روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و گزینشی) تحلیل شدند و برای افزایش اعتبار یافته‌ها، از روش بازبینی همتا با متخصصان و مثلث‌سازی منابع استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد که شش مضمون اصلی به‌عنوان مؤلفه‌های اخلاقی–تربیتی قابل شناسایی هستند که عبارتند از: روش موعظه و نصیحت حکیمانه، روش الگوسازی و اسوه‌پذیری، روش محبت و مهربانی، روش توبه و بازگشت به فطرت، روش محاسبه و خودارزیابی، و روش گفت‌وگو و جدال احسن. بر اساس این مضامین، الگوی چهاروجهی اخلاقی–تربیتی شامل دانش مخاطب، دانش روش‌شناختی، دانش محتوایی و دانش ارزشیابی طراحی شد. این الگو به‌دلیل پشتوانه دینی و هم‌پوشانی با مؤلفه‌های کلاسیک، می‌تواند به‌عنوان چهارچوبی جامع برای توسعه حرفه‌ای معلمان ابتدایی ومشاغل حوزه کیفیت بخشی آموزشی در این مقطع در حوزه تربیت اخلاقی مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود این الگو در برنامه‌های درسی تربیت معلم و کارگاه‌های ضمن خدمت توسط متولیان وزارت آموزش و پرورش به کار گرفته شود.
کلیدواژه ها
دانش آموزش محتوا، تربیت اخلاقی، قرآن، نهج‌البلاغه، آموزش ابتدایی، تحلیل مضمون.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر