| مقایسه اثربخشی دو رویکرد طراحی هوش‌یار و انسانی در داستان‌گویی دیجیتال بر خلاقیت دانشجو معلمان ابتدایی |
| کد مقاله : 1081-7THEEPCK |
| نویسندگان |
|
زینب گرزین متاعی *، ندا ابراهیمی مقدم گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| هدف این پژوهش بررسی تأثیر دو رویکرد طراحی داستان‌گویی دیجیتال با استفاده از هوش مصنوعی و بدون استفاده از آن بر خلاقیت دانشجومعلمان آموزش ابتدایی و تجربه آنان از نقش هوش مصنوعی در این فرایند بود. پژوهش با رویکرد ترکیبی متوالی تبیینی و طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل غیرتصادفی انجام شد. دو کلاس از دانشجو معلمان آموزش ابتدایی در دانشگاه فرهنگیان به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌عنوان گروه «طراحی با کمک هوش مصنوعی» و «طراحی کاملاً انسانی» در نظر گرفته شدند. همه شرکت‌کنندگان یک داستان دیجیتال آموزشی درباره یک مفهوم درسی مشخص طراحی و تولید کردند؛ در حالی‌که تنها گروه اول مجاز به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بود. خلاقیت داستان‌ها با روبریک پنج‌بعدی (اصالت، انعطاف، بسط، انسجام و تلفیق محتوا-آموزش) و خلاقیت ادراک‌شده با پرسشنامه لیکرتی سنجیده شد. نتایج کمّی نشان داد خلاقیت محصول در گروه هوش مصنوعی به‌طور معناداری بالاتر از گروه انسانی است و خلاقیت ادراک‌شده نیز تا حدی در این گروه تقویت شده است. تحلیل کیفی مصاحبه‌ها نشان داد دانشجومعلمان، هوش مصنوعی را عمدتاً به‌عنوان «منبع ایده» و «دستیار طراحی» تجربه کرده‌اند، نه جایگزین خلاقیت؛ در عین حال، بر خطر کلیشه‌ای شدن روایت‌ها در استفاده غیرنقادانه تأکید داشته‌اند. نتایج بر ضرورت آموزش سواد خلاقیت با هوش مصنوعی در تربیت معلم و استفاده متعادل از طراحی انسانی و طراحی مبتنی بر AI تأکید می‌کند. |
| کلیدواژه ها |
| داستان‌گویی دیجیتال؛ هوش مصنوعی مولد؛ خلاقیت؛ دانشجو معلمان؛ آموزش ابتدایی؛ دانش آموزش محتوا (PCK). |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
