| بررسی و تبیین دانش پداگوژی محتوا (PCK) در آموزش قرآن و هدیه‌های آسمان دوره ابتدایی |
| کد مقاله : 1055-7THEEPCK |
| نویسندگان |
|
مسلم شجاعی * استادیاروعضو هئیت علمی فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| دانش پداگوژی محتوا (PCK) به عنوان نقطه تلاقی دانش موضوعی و دانش تربیتی، نقشی تعیین‌کننده در کیفیت تدریس معلمان دارد؛ با این حال، مؤلفه‌ها و سازوکارهای اجرایی آن در حوزه آموزش دینی و قرآن دوره ابتدایی کمتر به صورت نظام‌مند صورت‌بندی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین مؤلفه‌های سازنده دانش پداگوژی محتوا (PCK) در دو درس قرآن و هدیه‌های آسمان دوره ابتدایی و ارائه راهکارهای تقویت آن انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع تحلیل مضمون شبکه کدهای متنی و اسنادی همراه با اعتبارسنجی از طریق دیدگاه خبرگان بود. جامعه تحلیل اسناد شامل کتاب‌های راهنمای معلم، اسناد برنامه درسی ملی و پژوهش‌های مرتبط (۱۳۸۵ تا ۱۴۰۵) بود که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. همچنین، برای اعتبارسنجی چارچوب، با ۱۰ نفر از خبرگان حوزه برنامه درسی و معلمان باسابقه، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته تا مرحله اشباع نظری انجام گرفت. داده‌ها با روش کدگذاری سه مرحله‌ای (باز، محوری و گزینشی) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که PCK در این حوزه از ۵ مضمون اصلی تشکیل شده است: دانش محتوایی-تفسیری عمیق و متناسب با رشد کودک؛ دانش درباره الگوهای فهم، کج‌فهمی‌ها و ویژگی‌های شناختی فراگیران؛ ، دانش اهداف آموزشی چندساحتی (شناختی، عاطفی و کنشی)؛ ، دانش راهبردهای آموزشی فعال و تجربه محور (روایت‌محوری، بازی‌وارسازی و گفت‌وگوی سقراطی) ،دانش ارزشیابی تکوینی و عملکردی. نتایج نشان می دهد که ارتقای کیفیت آموزش دینی و قرآن در دوره ابتدایی مستلزم حرکت از رویکردهای صوری و حفظ‌محور به سمت توسعه دانش پداگوژی محتوا به عنوان ابزار ((ترجمه‌گری تربیتی)) است. دلالت‌های پژوهش جهت طراحی دوره‌های تربیت معلم و بهسازی برنامه‌های درسی ارائه شده است. |
| کلیدواژه ها |
| دانش پداگوژی محتوا (PCK)، آموزش قرآن، هدیه‌های آسمان، دوره ابتدایی، تحلیل مضمون، تربیت دینی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
