از دانش نظری تا واقعیت کلاس درس: پدیدارشناسی چالش‌های کاربرد PCK در تجارب زیسته معلمان ابتدایی

کد مقاله : 1051-7THEEPCK

نویسندگان

ولی مهدی نژاد * دانشگاه فرهنگیان

چکیده مقاله

دانش محتوایی-تربیتی (PCK) یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های شایستگی حرفه‌ای معلمان است که نقش اساسی در تبدیل دانش تخصصی موضوعی به تجربه یادگیری معنادار برای دانش‌آموزان ایفا می‌کند. معلمان دوره ابتدایی به دلیل تنوع نیازهای شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش‌آموزان، بیش از سایر دوره‌های تحصیلی نیازمند برخورداری از دانش تلفیقی محتوا و روش‌های آموزش هستند. با وجود اهمیت PCK، بسیاری از معلمان در فرایند به‌کارگیری آن با چالش‌هایی مواجه‌اند که شناخت این چالش‌ها می‌تواند زمینه بهبود برنامه‌های تربیت معلم و توسعه حرفه‌ای آنان را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجارب زیسته معلمان دوره ابتدایی از چالش‌های به‌کارگیری دانش محتوایی-تربیتی در کلاس درس انجام شده است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناختی انجام شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش را معلمان دوره ابتدایی تشکیل دادند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل هفت‌مرحله‌ای کلایزی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که تجربه معلمان در زمینه کاربرد PCK در قالب چند مضمون اصلی شامل: «دشواری تبدیل دانش محتوا به آموزش قابل فهم»، «شناخت و مدیریت تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان»، «محدودیت در انتخاب راهبردهای آموزشی متناسب با محتوا»، «چالش‌های ناشی از شرایط و امکانات مدرسه» و «نقش تجربه حرفه‌ای در توسعه دانش محتوایی-تربیتی» قابل تبیین است. نتایج نشان می‌دهد که تقویت PCK معلمان نیازمند بازنگری در برنامه‌های آموزش پیش از خدمت و ضمن خدمت، فراهم‌سازی فرصت‌های یادگیری مشارکتی و توجه بیشتر به تجربه‌های واقعی کلاس درس است.

کلیدواژه ها

دانش محتوایی-تربیتی، PCK، معلمان ابتدایی، تجارب زیسته، پدیدارشناسی، توسعه حرفه‌ای معلمان

وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر