تحلیل کیفی بر کیفیت‌بخشی ارزشیابی توصیفی در نظام آموزشی ایران در دوره ابتدایی
کد مقاله : 1015-7THEEPCK
نویسندگان
علی اکبر دولتی *1، مهلا پریمی2، مطهره آهنگری2
1گروه مشاوره و امور تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، سمنان، ایران.
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل سازوکارهای مؤثر بر کیفیت‌بخشی به ارزشیابی توصیفی در دوره ابتدایی نظام آموزش ایران و ارائه الگویی پارادایمی در این زمینه انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی، از نظر روش گردآوری داده‌ها میدانی و با رویکرد کیفی و استفاده از روش داده‌بنیاد انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان استان سمنان بود و به منظور دستیابی به افراد کلیدی و صاحب‌نظر در زمینه ارزشیابی توصیفی، از نمونه‌گیری گلوله‌برفی استفاده گردید. داده‌های اصلی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ دانشجوی دانشگاه فرهنگیان که خود تجربه زیسته دوره ابتدایی را در دوران اجرای ارزشیابی توصیفی داشته‌اند، جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها هم‌زمان با گردآوری و با پیروی از مراحل داده‌بنیاد شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. نتایج حاصل از تحلیل مصاحبه‌ها به استخراج شش مقوله اصلی در قالب الگوی پارادایمی منجر شد: عوامل علّی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها. یافته‌ها نشان داد که عوامل علّی مؤثر بر کیفیت پایین ارزشیابی توصیفی شامل چهار مقوله اصلی ضعف دانش و مهارت معلم، محدودیت‌های ساختاری و فیزیکی، فشار نظام و ذی‌نفعان و نبود آموزش و پشتیبانی است. پدیده محوری پژوهش ارزشیابی توصیفی باکیفیت با چهار ویژگی اصلی شامل ارزشیابی تشخیصی و بهبودبخش، بازخورد فردمحور، ارزشیابی فرآیندمحور و ارزشیابی عاطفی-انگیزشی شناسایی شد. راهبردهای کیفیت‌بخشی در پنج محور توانمندسازی معلمان، بهبود شرایط ساختاری، حمایت از معلمان، طراحی بازخورد مؤثر و تلفیق تدریجی ارزشیابی کمی تدوین گردید. پیامدهای مطلوب نیز شامل یادگیری عمیق و پایدار، استقلال در یادگیری، تاب‌آوری تحصیلی و همکاری و یادگیری اجتماعی بود. الگوی پارادایمی این پژوهش نشان می‌دهد که کیفیت‌بخشی به ارزشیابی توصیفی در نظام آموزش ایران، مستلزم مداخله‌ای نظام‌مند و هماهنگ در چهار سطح فردی، ساختاری، فرهنگی و سیاست‌گذاری است. بر مبنای یافته‌های پژوهش، پیشنهادهایی به وزارت آموزش‌وپرورش، دانشگاه فرهنگیان و مدیران مدارس ارائه شده است.
کلیدواژه ها
ارزشیابی، نظام آموزش، دوره ابتدایی، کیفیت‌بخشی، ارزشیابی توصیفی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر