تحلیل کیفی ادراک معلمان از چگونگی تجلی تربیت شهروندی در تعاملات روزمرۀ مدارس ابتدایی
کد مقاله : 1012-7THEEPCK
نویسندگان
علی اکبر دولتی *1، فاطمه محمدی2
1گروه مشاوره و امور تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، سمنان، ایران.
چکیده مقاله
هدف این پژوهش شناسایی ادراک معلمان از چگونگی تجلی تربیت شهروندی در تعاملات روزمره مدارس ابتدایی است. پژوهش حاضر کاربردی با رویکرد کیفی و روش داده‌بنیاد می‌باشد. جامعه پژوهش معلمان با تجربه ابتدایی از شهرهای مختلف بودند. نمونه‌گیری هدفمند تا اشباع نظری با ۳۰ نفر ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و با کدگذاری باز و محوری تحلیل شدند. یافته‌ها در قالب شش مؤلفه مدل پارادایمی شامل شرایط علی (نقش الگویی معلم، مسئولیت‌پذیری و مشارکت، عدالت، یادگیری تجربی، باور و عمل معلم، تقویت مثبت، امنیت روانی، عوامل مدیریتی، پذیرش تنوع و چالش‌های ساختاری)، عوامل زمینه‌ای (فضای دموکراتیک، ساختار کلاس، قوانین مشارکتی، نگرش مدیریت، تشویق، حذف تنبیه، کاهش فشار تحصیلی و برنامه‌های فرهنگی)، عوامل مداخله‌گر (خانوادگی، اجتماعی، رسانه‌ای و درون‌مدرسه‌ای)، پدیده محوری (مسئولیت‌پذیری، احترام، همدلی، مشارکت، قانون‌پذیری، مسئولیت جمعی و نگاه انتقادی)، راهبردها (مشارکت و مسئولیت‌دهی، عاطفی و ارتباطی، آموزشی و بازی‌محور، مشارکتی و تعاملی، خودارزیابی، حل تعارض و قانون‌گذاری مشارکتی) و پیامدها (مسئولیت‌پذیری و قانون‌مداری، مهارت‌های اجتماعی، کاهش مشکلات رفتاری، فضای امن، پیامدهای بلندمدت، روانی، کلاسی و تفکر انتقادی) دسته‌بندی شدند. از دیدگاه معلمان، تربیت شهروندی فرآیندی چندعاملی، تجربی و مشارکتی است که در فضایی سرشار از عدالت و امنیت روانی شکل می‌گیرد و نیازمند هماهنگی نهادهای خانواده، مدرسه، رسانه و جامعه است.
کلیدواژه ها
ادراک معلمان، تربیت شهروندی، تعاملات روزمره، مدارس ابتدایی، تحلیل کیفی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر