بررسی بازنمایی شاخص سلامت اجتماعی در کتاب مطالعات اجتماعی پایه چهارم ابتدایی
کد مقاله : 1005-7THEEPCK
نویسندگان
امیر کردکریمی *
عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان همدان.
چکیده مقاله
سلامت اجتماعی به‌عنوان یکی از ابعاد اساسی سلامت انسان، ناظر بر کیفیت کنش‌ها، روابط و پیوندهای فرد با جامعه است که از طریق مؤلفه‌هایی همچون احساس تعلق، مشارکت‌پذیری، مسئولیت‌پذیری، احترام متقابل، همکاری و رعایت حقوق دیگران تبلور می‌یابد. نظام آموزش‌وپرورش، به‌ویژه در دوره ابتدایی، نقش بنیادینی در شکل‌گیری و نهادینه‌سازی این مؤلفه‌ها دارد. کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی از مهم‌ترین ابزارهای تربیت اجتماعی کودکان محسوب می‌شوند، زیرا مفاهیم زندگی جمعی، تعاملات انسانی و نظم اجتماعی را به‌صورت عینی و متناسب با سطح رشدی دانش‌آموزان ارائه می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی بازنمایی سلامت اجتماعی در کتاب مطالعات اجتماعی پایه چهارم دبستان انجام شده است. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی - توصیفی و جامعه/ نمونه پژوهش، کتاب مطالعات اجتماعی پایه چهارم ابتدایی است. داده‌ها با تکیه بر مقوله‌های نظری مرتبط با سلامت اجتماعی تحلیل شدند. یافته‌ها حاکی از آن است که، هرچند کتاب مطالعات اجتماعی پایه چهارم به‌صورت صریح از اصطلاح سلامت اجتماعی استفاده نمی‌کند، اما از طریق مضامین و فعالیت‌هایی نظیر همسایگی، همکاری، مسئولیت‌پذیری نسبت به محیط زندگی، احترام به دیگران، آشنایی با نهادهای اجتماعی و تقویت هویت جمعی، بازنمایی قابل توجهی از این مفهوم ارائه می‌دهد. کتاب مطالعات اجتماعی پایه چهارم ابتدایی در سطحی مناسب، زمینه‌های اولیه رشد سلامت اجتماعی را در دانش‌آموزان تقویت می‌کند، اما برای تعمیق این امر، نیازمند غنی‌سازی بیشتر در حوزه فعالیت‌های تعاملی و موقعیت‌های مسئله‌محور اجتماعی است.
کلیدواژه ها
سلامت اجتماعی، تحلیل محتوا، مطالعات اجتماعی، دوره ابتدایی، پایه چهارم.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی